Independent

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων

ΑρχικήΆρθραΣυνεντεύξεις Συνέντευξη του συγγραφέα και ηθοποιού Τσιμάρα Τζανάτου

Συνέντευξη του συγγραφέα και ηθοποιού Τσιμάρα Τζανάτου

AddThis Social Bookmark Button

Tsimaras-Tzanatos-900Μιλήστε μας για το αφήγημα σας «Δεσποινίς Δυστυχία» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΣΟΚΟΛΗ. Τι πραγματεύεται;

Η «Δεσποινίς Δυστυχία» είναι μια καταγραφή του ατομικού ασυνειδήτου -ενός ανθρώπου, του κεντρικού ήρωα- και ταυτόχρονα ενός κοσμικού ασυνειδήτου –ενός πολιτισμού και μιας κοινωνίας- την στιγμή που καταρρέουν. Tη στιγμή που εκρήγνυνται, για να πέσουν μεγαλειωδώς. «Πραγματεύεται», για να είμαι ακριβής σε αυτό που ρωτάτε, το «αδιαπραγμάτευτο» της ζωής. Με απλά λόγια, αυτό τον ίλιγγο, σαν ναυτία, που αισθανόμαστε, κάθε φορά που αντιλαμβανόμαστε πως η ζωή είναι από τη φύση της φευγαλέα και όλα κυλούν παρασέρνοντας μας . Σαν νερό. Και ως, άνευ νοήματος. Το λέει και ένα από τα βασικά πρόσωπα του έργου, η γιαγιά του ήρωα. «...το νερό δεν έχει νόημα...». Το «άνευ νοήματος» μας, πραγματεύεται. Και θέτει ερωτήματα για τους τρόπους να επιπλεύσουμε ή και να κολυμπήσουμε σε αυτό το χάος, νοηματοδοτώντας το εκ νέου. Έχοντας όμως πια, συνείδηση της «ρευστότητάς» μας.

Αν και πετυχημένος ηθοποιός, ασχολείστε ενεργά με την συγγραφή. Ποια ιδιότητα προτιμάτε; Του συγγραφέα ή του ηθοποιού; Η μία ιδιότητα βοηθάει την άλλη;
Δεν ξέρω τι σημαίνει πετυχημένος. Και δη ηθοποιός. Προσωπικά δεν θα με έλεγα «πετυχημένο ηθοποιό». Μη σας πω πως και οι άλλοι γύρω μου, θα σας έλεγαν ακριβώς το ίδιο. Το λέω με χιούμορ μεν, πολύ σοβαρά δε. Η πορεία μου είναι «απορία». Ακολουθώ τα ερωτηματικά, όχι τις βεβαιότητες. Καθ’ υπερβολή μιλώντας, αλλά προσπαθώντας να είμαι έτσι κοντύτερα στην αλήθεια μου. Θα με χαρακτήριζα μάλλον συνειδητά αποτυχημένο και εν τέλει επί χρόνια υπήρξα εσκεμμένα looser, από επιλογή. Μη προβάλλοντας το όμως σαν «ρόλο», θυματοποιώντας τον εαυτό μου, σε μια θλιβερή αυτοηρωοποίηση που χαρακτήρισε τις τελευταίες γενιές και κάνανε καριέρα ως αντιήρωες, παριστάνοντας τους κατατρεγμένους. Εκ των υστέρων κρίνω, πως μάλλον ήταν μια προσωπική πολιτική επιλογή, με την ουσιαστική έννοια της λέξης «πολιτική». Σαν να έριχνα λευκό ψηφοδέλτιο ή να απείχα από ένα εκλογικό πανηγύρι. Εξ ου και απείχα σθεναρά από τη θεατρική σκηνή ως ηθοποιός, για σχεδόν 20 χρόνια. Δεν το λέω με δραματικότητα. Μια διαπίστωση κάνω. Και με βοηθά η ερώτησή σας πολύ σε αυτό. Για να είμαι ειλικρινής, που το θεωρώ απαραίτητο όταν μιλάς δημόσια, το «πετυχημένος» είναι μια έννοια εντελώς έξω από μένα. Αν και καταλαβαίνω τι σημαίνει κοινωνικά. Και σε τι ανταποκρίνεται. Από αυτή την άποψη, η ιδιότητα του ηθοποιού δεν βοηθά αυτή του συγγραφέα. Και τούμπαλιν. Ζούμε σε έναν σοβαροφανή κόσμο, όπου οι πάντες κάνουν τα πάντα για το θεαθήναι κι από άμετρη φιλοδοξία. Οπότε αν έχεις αυτές τις δυο ιδιότητες, το πιο πιθανόν είναι να σε καταχωρήσουν στους φαιδρούς. Γιατί κατ’ εμέ, τις «ιδιότητες» (του συγγραφέ ή του ηθοποιού), μια και με ρωτήσατε, δεν τις επιλέγεις, σε επιλέγουν. Το έργο σε κάνει να είσαι. Όχι η διάθεση. Χωρίς να την υποτιμώ, γιατί λειτουργεί ως έφεση για να πράξεις εν τέλει. Οπότε δεν τίθεται , για μένα τουλάχιστον, θέμα προτίμησης, της μιας ή της άλλης. Πρέπει να ομολογήσω παρόλα αυτά πως φοβόμουν αυτή την διπλή ιδιότητα, αφού όταν έχοντας μόλις εμφανίσει ένα συγγραφικό προφίλ, που το εμπόδιζα καιρό, μια συγκυρία με έφερε ξανά στη σκηνή. Ήξερα πως θα με δυσκόλευε. Κι όσο κι αν σας φανεί περίεργο, δεν το έκανα όλο αυτό από φιλοδοξία. Δεν είχα. Καμιά φιλοδοξία. Απολύτως. Ούτε συγγραφική ούτε υποκριτική. Μια ησυχία με έφερε εδώ που είμαι. Τόσο που μια μέρα μάλιστα συζητώντας με έναν φίλο συγγραφέα, που τον εκτιμώ, το ανέφερα και μου είπε με πραγματική ανησυχία ο ίδιος: «Αυτό είναι πρόβλημα...» Με τρόμαξε η ανησυχία του. Αν και μπορεί να είχε δίκιο.

Συστήστε μας την «Δεσποινίς Δυστυχία». Γιατί της δώσατε αυτό το όνομα; Μια «Δεσποινίς Δυστυχία» μπορεί να ελπίζει σε ένα καλύτερο αύριο;
Η Δεσποινίς Δυστυχία είναι μια σαρκαστική προσωποποίηση ενός αισθήματος. Στο βιβλίο εκ πρώτης όψεως, φαντάζει σαν μια αλληγορία (που είναι) για να ανατραπεί παιγνιωδώς αμέσως μετά, αυτοαναιρούμενη. Έτσι, παρουσιάζεται στο αφήγημα σαν μια γυναίκα της διπλανής πόρτας, που την συναντάμε παντού χωρίς να την προσέχουμε. Χρησιμοποιούμε όλοι μας τη λέξη «Δυστυχία» καθημερινά, και ονοματίζοντάς την, την ξορκίζουμε και ταυτόχρονα την φέρνουμε πιο κοντά μας. Ως τώρα την επικαλούμαστε αναφερόμενοι σε ένα οριακό αίσθημα που τρέμουμε μην φανεί, σαν το τραγικό και το μοιραίο, παίζοντας (και παιζόμενοι) συχνά με την αντίθετή της -την δίδυμη κατ’ εμέ- «Ευτυχία». Είναι οι αόρατες θεότητες της καθημερινότητας, που καμιά θρησκεία η πολιτισμός δεν τις χώρεσε, παρά μόνο δια-χωρισμένες. Σε μια εποχή επίπλαστης Ευτυχίας, επέλεξα την Δυστυχία ως κέντρο της ζωής, για να στρέψω το βλέμμα στα σκιασμένα και κρυμμένα σημεία του υπερ-φωτισμένου κόσμου μας. Και αυτό αφηγούμαι: την εσαεί παρουσία του σκοτεινού και του φωτεινού, σαν Ένα. Με αυτή την οπτική, η Δεσποινίς Δυστυχία, ελπίζει. Στο πραγματικό ελπίζει. Στην «πραγματικότητα» . Όχι στα ιδεολογήματα «για την πραγματικότητα» που αφηγούμαστε. Έχει την ελπίδα που βρίσκεται στο βυθό της απελπισίας. Οι απελπισμένοι ελπίζουν. Που θα πει: περιμένουν. Κάτι. Όλοι οι άλλοι, οι ατάραχοι της ζωής, δεν χρειάζεται να περιμένουν κάτι. Τα έχουν όλα. Νομίζουν. Μέχρι να τα χάσουν. Όλα.

Πώς βλέπετε την κρίση που περνάμε σαν χώρα; Είναι μόνο οικονομική;
Μια κρίση είναι πάντα το αποτέλεσμα, όχι η αιτία. Αυτό ακριβώς λέει η Δυστυχία, και είναι μια από τις ελάχιστες φράσεις που εκφέρει ως πρόσωπο στο βιβλίο. «Δεν είμαι η αιτία. Είμαι το αποτέλεσμα...» Η κρίση, είναι τα συμπτώματα μιας χώρας και μια εποχής που ασθενεί. Βαριά. Οικονομική κρίση ναι, είναι. Όχι «οικονομικίστικη» όμως. Όπως και πολιτική είναι. Βαθιά πολιτική. Αλλά όχι με την τρέχουσα «πολιτικάντικη» έννοια. Ζούμε το τέλος των βεβαιοτήτων. Κάτι τελειώνει. Με ανυπόφορο τρόπο. Κι εμείς προσπαθούμε να χτίσουμε κάτι, στα ερείπια του. Είμαστε εγκλωβισμένοι σε αυτό. Αδυνατούμε να δούμε. Πάντα συμβαίνει. Αυτό είναι και ήταν ανά τους αιώνες η τραγωδία των ανθρώπων: ο εγκιβωτισμός του βίου τους στην εποχή του. Η κρίση που περνάμε έχει δείξει πόσο ανεπαρκή είναι τα εργαλεία κατανόησής μας. Ιδεολογίες, θεωρίες, αναλύσεις, συνομωσίες που καμιά από αυτές δεν επαρκεί. Να δώσει μια εξήγηση. Γιατί ΜΙΑ, απλώς, δεν υπάρχει. Δεν υπάρχει Βίβλος του κόσμου. Η όποια Βίβλος, (θρησκευτική, πολιτική, χριστιανική, μαρξιστική και πάει λέγοντας) μια κατασκευή ανάγνωσης του Κόσμου είναι. Ελλιπής. Ευτυχώς. Λέω. Και ευτυχείς-και εμείς, εν τη δυστυχία μας- αν το συνειδητοποιήσουμε. Αυτό ακριβώς περιγράφει στην ουσία η «Δεσποινίς Δυστυχία». Προφητικά, θα έλεγα, αν δεν φοβόμουν μην παρερμηνευτεί.

Μιλήστε μας για τα επόμενα καλλιτεχνικά σας σχέδια, τόσο στο θέατρο όσο και στη συγγραφή.
Μόλις ολοκλήρωσα ένα δημιουργικό ταξίδι (2 χρόνων σχεδόν), με τον «Ταρτούφο» και τον Αιμίλιο Χειλάκη. Στην εκπνοή αυτού, παρά την πίεση του χρόνου και των συνθηκών, προσφέρθηκα να κάνουμε με την Σίσσυ Παπαθανασίου στο Σαράγεβο τον «Φιλοκτήτη» του Γιάννη Ρίτσου, που ήταν ένα παιγνίδι ορίων αντοχών, αλλά που δεν το μετάνιωσα καθόλου, γιατί λειτούργησε γόνιμα σε όλα τα επίπεδα. Με έλκουν τα πράγματα με ρίσκο καλλιτεχνικό. Γι’ αυτό αν και είχα αποφασίσει να μην κάνω τίποτα ως ηθοποιός το καλοκαίρι (έχοντας πολλές ασχολίες συγγραφικές να εκκρεμούν) , η πρόταση της φίλης μουσικού Ανθής Γουρουντή, που αφορούσε μια εναλλακτική μουσική-θεατρική παράσταση στον Πειραιά με την χορωδία Libro Coro (ενταγμένη στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών) γύρω από το σημαντικό πρόσωπο του εκ Σμύρνης τραγουδιστή Κώστα (Μασσέλου) Νούρου με τον τίτλο «Κώστα Νούρος: Δυο φορές ξένος», παρά τις αντιστάσεις μου, με παρέσυρε ευτυχώς και είπα το ναι σε αυτή τη συνεργασία, συμμετέχοντας με διπλό ρόλο: και στη δραματουργία αλλά και υποδυόμενος τον Κώστα Νούρο, επι σκηνής, εντάσσοντας και ως πολύτιμο μέλος της ομάδας, τη σκηνοθέτιδα Χρύσα Καψούλη.
Συγγραφικά, ετοιμάζεται από τη μια η μετάφραση στα αγγλικά του «Δεσποινίς Δυστυχία/Miss Misery» και από την άλλη η θεατρική της παρουσίαση ως παράσταση που εκκρεμεί καιρό, η έκδοση τον Σεπτέμβριο των ποιημάτων του ΑΓΝΩΣΤΟΥ (από τις εκδόσεις Σοκόλη) και η έκδοση του θεατρικού έργου –Κ- που γράφτηκε με αφορμή την θεατρική ομάδα οροθετικών κρατουμένων του Νοσοκομείου Φυλακών Κορυδαλλού(πιθανόν δίγλωσση έκδοση) από τις εκδόσεις ΗΡΟΔΟΤΟΣ.
Θα προηγηθεί στις 4 Μαίου, μια παρουσίαση των βιβλίων ΕΚΚΡΕΜΟΤΗΤΑ και ΔΕΣΠΟΙΝΙΣ ΔΥΣΤΥΧΙΑ (που την οφείλω στα βιβλία αφού λόγω θεάτρου τα είχα παραμελήσει εντελώς), αντίστοιχη με αυτή που κάναμε προσφάτως στη Θεσσαλονίκη αρχές Απριλίου στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.
Τσιμάρας Τζανάτος

Δημοσκόπηση

Ποιες δράσεις ακτιβισμού θα κάνατε;

 

Ημερολόγιο Άρθρων

Ιούνιος 2017
Δε Τρ Τε Πε Πα Σα Κυ
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 1 2
Κυριάκη, 25 Ιουν. 2017 - 23:01:04
 

Newsletter

ΑρχικήΆρθραΣυνεντεύξεις Συνέντευξη του συγγραφέα και ηθοποιού Τσιμάρα Τζανάτου Top of Page