Independent

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων

ΑρχικήΆρθραΣυνεντεύξειςΣυνέντευξη με την συγγραφέα Γιώτα Καίκα Μαντανίκα

Συνέντευξη με την συγγραφέα Γιώτα Καίκα Μαντανίκα

AddThis Social Bookmark Button

kaikaΓεννήθηκα και μεγάλωσα στην Πάτρα, όταν η Πάτρα είχε τις γειτονιές της και οι άνθρωποι, με το που έβγαιναν από την πόρτα τους, εύρισκαν γνωστούς, για να τους καλημερίσουν και ίσως και να πουν το βάσανό τους. Στη Θεσσαλονίκη σπούδασα και είναι αυτή η πόλη μου πρόσφερε πολλά «δώρα», καθώς μεγάλωνα και έβγαινα στη ζωή.

Ποιό το ξεκίνημα της ζωής σας;

Το πρώτο, βέβαια, και βασικό είναι ότι τελείωσα το Αρχαιολογικό τμήμα του Αριστοτελείου και ευτύχησα να έχω πολύ σπουδαίους δασκάλους. Και, όταν λέμε σπουδαίους δασκάλους εννοούμε δασκάλους που μας έμαθαν πολύ βασικές αξίες για τη ζωή μας, όπως τι σημαίνει σεβασμός στον άλλο, γνώση και βέβαια, ελευθερία. Το δεύτερο «δώρο» που μου έδωσε απλόχερα αυτή η πόλη- καθώς εγώ έφευγα από μία πιο μικρή η οποία όμως ήταν μια «κλειστή» πόλη- για να μην πω ότι συνεχίζει να είναι ακόμη και σήμερα- σε μια μεγαλύτερη, και το πιο σημαντικό σε μια «ανοιχτή» πόλη- είναι ό,τι γεύτηκα από το Πανεπιστήμιο, αλλά και τις παρέες, τους πολιτιστικούς της χώρους, το θέατρό της, μια άλλη ζωή, πιο ανθρώπινη. Αυτός είναι και ο λόγος που θεωρώ τη Θεσσαλονίκη πόλη μου. Γιατί η Πάτρα από τότε που την ένοιωσα εγώ μέχρι και σήμερα είναι μια πόλη του «δήθεν», ενώ η Θεσσαλονίκη ήτανε και συνεχίζει να είναι ακόμη και τώρα μια αληθινή πόλη.

kaika mantanikaΠώς αρχίσατε την έρευνα σας;

Όταν γύρισα στην Πάτρα μετά τις σπουδές μου και διορίστηκα καθηγήτρια στο σχολείο, άρχισα σιγά-σιγά να ψάχνω την ιστορία της πόλης μου. Το πρώτο που άρχισα να ψάχνω ήταν το Α' Νεκροταφείο, μια και από πολύ μικρή επισκεπτόμουνα αυτό το χώρο. Αυτό, που με είχε εντυπωσιάσει από την αρχή ήταν οι τάφοι της κεντρικής αλέας. Ήθελα να μάθω ποιοι ήταν αυτοί, μερικά από τα ονόματα των οποίων άκουγα από μικρή να αναφέρονται στην οικογένειά μου. Ήθελα να μάθω ποιος ήταν αυτός ο Κόλλας στον οποίον η μητέρα μου αναφερόταν. Γιατί, όταν της ζητούσα κάτι που δεν μπορούσε να μου το πάρει, μου έλεγε ότι δεν είσαι και η κόρη του Κόλλα, για να το πάρεις αυτό.

Ποιοι οι πρώτοι προβληματισμοί σας που προέκυψαν από την έρευνα;

Στην προσπάθειά μου να βρω στοιχεία για τους αστούς της Πάτρας κατέφυγα πρώτα στο Ιστορικό Λεξικό της Πάτρας του Κώστα Τριανταφύλλου. Παρατήρησα, λοιπόν, ότι οι πληροφορίες που έβρισκα στον Κ.Τριανταφύλλου με παρέπεμπαν στον τύπο της εποχής που έζησαν οι αστοί. Έτσι κατέφυγα στο Μουσείο Τύπου της ΕΣΗΕΠΗΝ Πάτρας και άρχισα να ψάχνω τις εφημερίδες της εποχής που με ενδιέφερε. Ο λόγος ήταν ότι ήθελα πλέον να ψάχνω μόνη μου, να βρίσκω πληροφορίες από τα αρχεία που ήταν στην προκειμένη περίπτωση οι εφημερίδες. Ήθελα να έχω τη δική μου ματιά στις πληροφορίες του τύπου.

kaika mantanika4Ποια εποχή σας ενδιέφερε;

Η περίοδος της έρευνάς μου δεν ήταν από την αρχή καθορισμένη. Όμως άρχισα σιγά-σιγά να ψάχνω τις εφημερίδες και μάλιστα άρχισα από τον «Φορολογούμενο», τον οποίο έβρισκα από το 1875 περίπου, συνέχισα με την Πελοπόννησο, η οποία άρχισε να εκδίδεται από το 1886 και με τον Νεολόγο που ξεκίνησε το 1894. Μπήκα, λοιπόν, στη διαδικασία να διαβάζω όλες τις εφημερίδες και να ψάχνω να βρω τι με ενδιέφερε. Οι εφημερίδες που διάβασα είναι χιλιάδες, ενώ η έρευνά μου διήρκεσε 20 με 25 έτη, χωρίς να πάψω να ψάχνω μέχρι και την τελευταία στιγμή που έβγαινε το κάθε νέο βιβλίο. Με βάση τις πληροφορίες που έβρισκα προσδιόρισα και την περίοδο που ήθελα να ερευνήσω και ήταν από το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα μέχρι και το 1920.

kaika mantanika1Ποιο το χρονικό σας πλαίσιο;

Κυρίως η έρευνά μου στηρίχτηκε στις νεκρολογίες των αστών που δημοσιεύονταν στον τύπο και οι οποίες μου έδιναν πάρα πολλές πληροφορίες όχι μόνο για την άρχουσα τάξη της Πάτρας, αλλά και για διάφορα άλλα θέματα. Συγκέντρωσα 145 νεκρολογίες, εκτός από τα μνημόσυνα, τις διαθήκες τις δημοσιευμένες στις εφημερίδες, αλλά και αυτές του Πρωτοδικείου της Πάτρας. Παρατήρησα, όμως, ότι μετά το 1900 οι νεκρολογίες των αστών αραίωσαν ή και σπάνια έβρισκα, γιατί ακριβώς η σταφίδα που ήταν το κύριο στοιχείο στο οποίο στηριζόταν η ευρωστία της άρχουσας τάξης έχασε την αξία που είχε παλιά. Άρχισαν να χάνουν με λίγα λόγια οι αστοί τη δύναμη που είχαν. Ακόμη, πολλοί είτε έπεσαν έξω οικονομικά και έσβησαν σιγά-σιγά από την κοινωνία ή είχαν ανοίξει κατά την περίοδο της οικονομικής τους ευρωστίας γραφεία στο Εξωτερικό και στην κρίση έφυγαν για την Ευρώπη. Σταμάτησα δε στο 1920, γιατί μετά τη Μικρασιατική καταστροφή άλλαξε όλη η Ελλάδα και βέβαια και η κοινωνία της Πάτρας.

kaika mantanika2Ποια η σχέση της έρευνάς σας με την ιστορία της πόλης;

Η δική μου ματιά στα κείμενα αυτά που έβρισκα μου έδιναν στοιχεία της παλιάς Πάτρας, αυτής της ακμής της. Γιατί η Πάτρα στο 19ο αιώνα υπήρξε, πράγματι, μια μεγάλη ανοιχτή πόλη. Πόλη, πολυεθνική στην οποία μπορούσαν να ζουν μαζί έλληνες και ξένοι. Δεν είναι τυχαίο που στην Πάτρα υπάρχει περιοχή που ονομάζεται «Εγγλέζικα», ενώ το Νεκροταφείο της είναι η καλλίτερη σωζόμενη ιστορία της πόλης στο 19ο αιώνα. Το Νεκροταφείο είναι ο καθρέπτης μιας πόλης με τις τάξεις της πολύ καλά οριοθετημένες στο χώρο αυτό. Εκεί είναι θαμμένοι και οι άγγλοι προτεστάντες, οι φτωχοί Ιταλοί, οι Γερμανοί, αλλά και οι Εβραίοι όσοι τάφοι απόμειναν μετά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο.
Όμως, μέσα από διάφορες δημοσιεύσεις, διαφημίσεις, εκδηλώσεις πολιτιστικές, ανακοινώσεις της αστυνομίας και ό,τι άλλο μπορούσα να «ψαρέψω» από τις εφημερίδες, εγώ συμπλήρωνα το παζλ της πόλης μου. Το παζλ των αστών, των εργατών, των απόκληρων της κοινωνίας, άρθρα για τη θέση της γυναίκας, της θυγατέρας, της δούλας και του μπακαλόπαιδου. Με αυτόν τον τρόπο, μάθαινα εγώ την πόλη μου και βέβαια, κατέληξαν αυτές όλες οι πληροφορίες στα τρία αυτά βιβλία μου, προκειμένου όποιος θέλει να μάθει την ιστορία της Πάτρας από τη δική μου τη ματιά. Έτσι προέκυψε και το συγγραφικό μου έργο που είναι τα τρία βιβλία : «Πάτρα 1870-1900 Η καθημερινή ζωή της Πάτρας στην αυγή της Μπελ-Επόκ», «Η αστική τάξη στη γειτονιά των αγγέλων. Α΄ Νεκροταφείο Πάτρας» και «το πτερόν εις τον πίλον» Α΄, Β΄ τόμος.

Σας ανοίχτηκαν ορίζοντες μετά την έκδοση των βιβλίων σας;

Είναι γεγονός ότι μετά την έκδοση του πρώτου μου βιβλίου πήρα μέρος και έκανα ανακοινώσεις σε συνέδρια που είχαν σχέση με την Ιστορία της ιατρικής. Ο λόγος ήταν ότι στο πρώτο μου βιβλίο έγραφα για ασθένειες που υπήρχαν στην Πάτρα στη δεκαετία του 1879-1889 και εκεί παρουσίαζα και την κατάσταση των πιο υποβαθμισμένων και φτωχών συνοικιών οι οποίες μαστίζονταν από τις ασθένειες και τις επιδημίες. Το πιο σημαντικό που θεωρώ ότι έχει αξία για την εργασία μου, είναι ότι τη χρησιμοποιούν ερευνητές που βρίσκουν στοιχεία στα βιβλία.

Ποιες είναι οι μελλοντικές φιλοδοξίες σας;

Από τότε που ξεκίνησα αυτό το «κυνήγι» της πληροφορίας μέσα από πρωτογενές κυρίως υλικό δεν είχα σκοπό να το κάνω βιβλίο. Ο λόγος ήταν πολύ απλός. Δεν ήξερα, αν η οπτική γωνία από την οποία έβλεπα εγώ την ιστορία της πόλης μου, θα ενδιέφερε και άλλους εκτός από εμένα. Όμως σιγά- σιγά και μετά από συζητήσεις με φίλους και ειδικούς ανθρώπους, είδα ότι πράγματι ενδιέφεραν και άλλους. Προσφέρουν, βέβαια, έτσι, όπως έχουν εκδοθεί και υλικό για κάποιους οι οποίοι θέλουν να βρουν στοιχεία για την Πάτρα για δικές τους έρευνες. Έτσι και τώρα το μόνο που με ενδιαφέρει είναι να μπορώ να ψάχνω και να βρίσκω κάτι καινούργιο και εάν προκύψει βιβλίο, προέκυψε. Βέβαια και τώρα κάτι φτιάχνω που ενδέχεται στο εγγύς μέλλον ή αργότερα να δημοσιευτεί..

 

Σχετικά με τον Αρθρογράφο

Σεβαστή Σημαντήρη

Σεβαστή Σημαντήρη

Σημαντήρη Σεβαστή-Ελένη  Εκ Ρεθύμνου Κρήτης το πάλαι ποτέ ορμώμενη, το ιστορικό - αρχαιολογικό της Αθήνας σπουδάσασα, κατοικοεδρεύει στην Πάτρα. Πρώην φιλόλογος στο επάγγελμα, διαπιστευμένη εκπαιδεύτρια ενηλίκων, στην εκπαίδευση εκπαιδευτικών και όχι μόνο. Συμμετείχε στην οργανωτική επιτροπή του Διεθνούς κινηματογραφικού Φεστιβάλ Πάτρας. Λάτρης της...

Περισσότερα Άρθρα από τον ίδιο Αρθρογράφο

Δημοσκόπηση

Είστε υπέρ ή κατά της κατάργησης του θρησκευτικού όρκου;

 

Ημερολόγιο Άρθρων

Μάιος 2017
Δε Τρ Τε Πε Πα Σα Κυ
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4
Τρίτη, 23 Μαΐου 2017 - 10:53:22
 

Newsletter

ΑρχικήΆρθραΣυνεντεύξειςΣυνέντευξη με την συγγραφέα Γιώτα Καίκα Μαντανίκα Top of Page