Independent

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων

Funny Games – M. Haneke

AddThis Social Bookmark Button

funny gamesτου Γιώργου Παυλίδη.
Σκηνοθεσία - Σενάριο: Michael Haneke
Παίζουν: Susanne Lothar, Ulrich Mühe, Arno Frisch
Έτος προβολής: 1997 - Διάρκεια: 108' λεπτά.
Χρώμα: Έγχρωμη - Αναλογία διαστάσεων: 1.85 : 1

Πολλές φορές παρομοιάζουμε την τέχνη με παιχνίδι. Ένα παιχνίδι έχει κανόνες. Δεν μπορείς να πιάσεις την μπάλα με το χέρι στο ποδόσφαιρο, έκτος αν είσαι τερματοφύλακας. Δεν μπορείς να κουνήσεις τα πιόνια στο σκάκι όσα τετράγωνα θες, εκτός αν δεν παίζεις σκάκι. Έτσι και στην τέχνη υπάρχουν κάποιοι κανόνες (οι οποίοι πάντως ανατρέπονται πολύ πιο εύκολα και συνήθως χωρίς προειδοποίηση).

Στο σινεμά οι κανόνες καθορίζονται από την αρχή, συνήθως με δυο τρόπους. Όταν πηγαίνεις στο σινεμά για να δεις (για παράδειγμα) μια ταινία δράσης του Χόλυγουντ, ξέρεις εκ των πρότερων τι θα αντικρίσεις: πολλά εφέ, κυνηγητά και καταδιώξεις, κάλους και κακούς, έναν πρωταγωνιστή που συνήθως τα βάζει με όλους και νικάει, μια όμορφη πρωταγωνίστρια, έναν ερωτισμό ανάμεσα τους. Αυτή είναι η πρώτη περίπτωση.

Στην δεύτερη περίπτωση η "συμφωνία" ανάμεσα στον σκηνοθέτη και τους θεατές δεν είναι προκαθορισμένη (δηλαδή ο θεατής δεν περιμένει από πριν να δει κάτι συγκεκριμένο) αλλά συνάπτεται στα πρώτα λεπτά της ταινίας μέσα στην αίθουσα. Σκέφτομαι το "Dogville" του Λαρς φον Τριερ. Ο σκηνοθέτης σου λέει: Η ταινία δεν θα έχει σκηνικά, θα έχει αυτόν τον ρυθμό, τα πάντα συμβαίνουν σε μια θεατρική σκηνή κλπ. Εάν δεχτείς την συμφωνία κάθεσαι και βλέπεις την ταινία, αλλιώς σηκώνεσαι και φεύγεις. Έτσι παίζεται το παιχνίδι. Για να παίξεις ένα παιχνίδι με κάποιον εννοείται ότι και οι δυο πλευρές είναι διατιθέμενες να ακολουθούσουν τους κανόνες του παιχνιδιού από την αρχή μεχρι το τελος. Αλλιως δεν υπαρχει παχνιδι.

Ο Γερμανος σκηνοθετης Μικαελ Χανεκε, γύρισε το 1997 το Αυστριακό "Funny Games" και το 2007 έγινε ο δεύτερος σκηνοθέτης που κάνει ο ίδιος remake σε δίκη του ταινία με το "Funny Games" σε αμερικανική έκδοση (ο πρώτος ήταν ο Αλφρεντ Χίτσκοκ με την ταινία "Ο άνθρωπος που ήξερε πολλά"). Ο Χανεκε φτιάχνει ένα θρίλερ για να κριτικάρει τις ταινίες θρίλερ στις οποίες έχει "εθιστεί" το αμερικάνικο κοινό με την βουτηγμένη στη βία κουλτούρα του. Και τις κριτικάρει ανατρέποντας τους κανόνες του παιχνιδιού.

Μια οικογένεια (ο σύζυγος Ulrich Muhe, η σύζυγος Susanne Lothar και το μικρό τους παιδί Stefan Clapczynski) κατευθύνονται με το τζιπ και το σκάφος τους στην εξοχική κατοικία δίπλα στη λίμνη. Δυο νεαροί (Arno Frisch, Frank Giering) ντυμένοι στα λευκά τους επισκέπτονται για να ζητήσουν αυγά. Έπειτα.. το παιχνίδι ξεκινά.

Ο Χάνετε δεν δείχνει τίποτα από αυτό που οι εθισμένοι στη βία και τα θρίλερ θεατές περιμένουν να δουν. Η πράξεις βίας δεν συμβαίνουν ποτέ μπροστά στην κάμερα. Ακούμε τις κραυγές, το κλάμα, βλέπουμε την αγωνία, τον πόνο, αλλά ποτέ την ίδια τη βία. Τα τρία μέλη της οικογένειας παίζουν τραγωδία. Από την άλλη μεριά, οι δυο νεαροί "εισβολείς" παίζουν κωμωδία. Μοιάζουν με τον Χοντρό και τον Λιγνό, με τον Τομ και τον Τζερυ. Οι κανόνες του θρίλερ ανατρέπονται. Η βία είναι εκεί, αλλά δεν είναι πλέον μέσο διασκέδασης. Είναι σκληρή, δύσπεπτη, σοκαρίστηκε και κυρίως μοιάζει ανεξήγητη. Γιατί οι δυο νεαροί βασανίζουν την οικογένεια; Είναι από φτωχή οικογένεια; Είναι ψυχοπαθείς; Είναι κλεφτές; Εξηγήσεις δεν υπάρχουν ούτε και δίνονται από τον σκηνοθέτη.

Όμως ο Χάνετε δεν παίζει μόνο με τους κανόνες του Αμερικανικού σινεμά που είναι γεμάτο βία και αφέλεια. Παίζει και με το κοινό του. Ο Paul, ένας από τους δυο νεαρούς, γυρνά προς την κάμερα και μας κλείνει το μάτι. Όχι μόνο είμαστε εκεί, μπροστά στην οθόνη και βλέπουμε τον πόνο, την κακοποίηση, την ανεξήγητη βία, αλλά είμαστε και συνένοχοι. Λίγο πριν το τέλος, και ενώ η βία σου έχει σφίξει το στομάχι, έρχεται η σκηνή οπού σου δίνεται η ευκαιρία να χειροκροτήσεις, να νιώσεις δικαιωμένος: ο ένας από τους δυο βασανιστές είναι νεκρός. Και τότε ο χρόνος γυρνά πίσω. Η εξέλιξη αλλάζει: η σκηνοθέτης κάνει ότι γουστάρει στην ταινία κι εμείς είμαστε τα πιόνια του. Περιμένουμε την δικαίωση, την εκδίκηση. Το κοινό χειραγωγείται τόσο εύκολα γιατί ακολουθεί του κανόνες ενός παιχνιδιού που ο Χάνετε δεν είναι διατιθέμενος να τηρήσει. Και παρότι μας δείχνει από την αρχή ότι το παιχνίδι δεν είναι αυτό που περιμένουμε, εντούτοις εμείς επιμένουμε να απαιτούμε συγκεκριμένα πράγματα από την ταινία. Τόσο εθισμένοι, τόσο απρόθυμοι να αλλάξουμε παιχνίδι. Τόσο εκπαιδευμένοι στη βία, την τιμωρία, την εκδίκηση..

Συνήθως επαινούμε ένα θρίλερ όταν μας ξαφνιάζει, όταν δεν μας δίνει αυτό που περιμένουμε να δούμε, όταν είναι ανατρεπτικό. Γιατί βλέπεις αύτη την ταινία; Τι περιμένεις να δεις; Η ταινία του Χάνετε είναι ένα παιχνίδι (game) ανάμεσα στην πραγματική βία από την μια, και την ωραιοποιημένη βία του σινεμά από την άλλη. Ένα παιχνίδι ανάμεσα στην τραγωδία και την κωμωδία. Και φυσικά, ένα παιχνίδι ανάμεσα στην ταινία και το κοινό της. Πόσο αστείο μπορεί να είναι αυτό το παιχνίδι (Funny Game); Κανείς δεν μπορεί να έχει ουδέτερη αντιμετώπιση απέναντι σε αύτη την ταινία. Όπως και απέναντι στη βία.

Σχετικά με τον Αρθρογράφο

Γιώργος Παυλίδης

Γιώργος Παυλίδης

O Γιώργος Παυλίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε πρώτα μηχανολογία, έπειτα ακολούθησαν σπουδές Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής και μεταπτυχιακό στην Φιλοσοφία και την Αισθητική του Κινηματογράφου. Τέλος, έκανε ένα πέρασμα από την κινηματογραφική σχολή του Lodz, στην Πολωνία, όπου παρακολούθησε εργαστήρια σκηνοθεσίας, φωτογραφίας και animation. Έχ...

Περισσότερα Άρθρα από τον ίδιο Αρθρογράφο

Δημοσκόπηση

Ποιες δράσεις ακτιβισμού θα κάνατε;

 

Ημερολόγιο Άρθρων

Ιούνιος 2017
Δε Τρ Τε Πε Πα Σα Κυ
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 1 2
Κυριάκη, 25 Ιουν. 2017 - 02:37:55
 

Newsletter

ΑρχικήΚινηματογράφοςMovies to RememberFunny Games – M. Haneke Top of Page