Independent

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων

ΑρχικήΚινηματογράφοςMovies to RememberΟι κοινωνούντες (1963), Ingmar Bergman

Οι κοινωνούντες (1963), Ingmar Bergman

AddThis Social Bookmark Button

koinonountesτου Γιώργου Παυλίδη
  Σκηνοθεσία: Ingmar Bergman
  Σενάριο: Ingmar Bergman
  Παίζουν: Ingrid Thulin, Gunnar Björnstrand, Gunnel Lindblom

Έτος προβολής: 1963
Χρώμα: Ασπρόμαυρη
Αναλογία διαστάσεων: 1.37 : 1
Διάρκεια: 81 λεπτά.

«Οι Κοινωνούντες» είναι το δεύτερο μέρος της «τριλογίας της Σιωπής» και συνδέεται άμεσα με το πρώτο μέρος (Μέσα από τον σπασμένο καθρέφτη – 1962), τόσο θεματικά όσο και οπτικά - κινηματογραφικά. Στο πρώτο μέρος, οι ήρωες βασανίζονται από την αγωνία ενός Θεού που παραμένει σιωπηλός. Στους «Κοινωνούντες» (η ταινία είναι γνωστή και με τον τίτλο Χειμερινό Φως) ο πάστορας Τόμας αποδέχεται την απουσία του Θεού, αλλά δεν ξέρει πώς να προχωρήσει στη ζωή του. Γι αυτό και βρίσκει καταφύγιο σε μια ανούσια επανάληψη ενός τελετουργικού που έχει χάσει κάθε αξία και νόημα. Αυτή είναι η πρώτη «αστοχία» του ήρωα. Δεν βρίσκει κανένα σημάδι της Θεϊκής αγάπης και παραδίνεται στην στείρα επανάληψη, αντί να ανοιχτεί προς την ανθρώπινη αγάπη, την οποία του προσφέρει απλόχερα η Μαρτα. Αυτή είναι και η μεγάλη «αμαρτία» του: όχι η έλλειψη πίστης στον Θεό, αλλά η πίστη ότι μπορούμε να υπάρξουμε μόνοι μας, χωρίς την αγάπη και την βοήθεια των ανθρώπων γύρω μας.

  Ο Μπέργκμαν είχε δηλώσει ότι σε αυτή την ταινία τα πάντα ήταν όπως ακριβώς τα ήθελε. Ένα δείγμα σκηνοθετικής ασκητικότητας, δραματουργικής λιτότητας, όσο και νοηματικής κινηματογραφικής διαύγειας.  

 Στους κοινωνούντες (όπως και σε ολόκληρη την «τριλογία της Σιωπής») είναι καθοριστική η χρήση και εναλλαγή ανάμεσα στα πολύ κοντινά πλάνα , που αποκαλύπτουν τις ανθρώπινες εκφράσεις και τις ψυχικές διακυμάνσεις των ηρώων, και τα μακρινά πλάνα που δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο εντάσσονται οι ανθρώπινοι χαρακτήρες μέσα στον κόσμο.

 Τα μακρινά πλάνα όπου βλέπουμε τον πάστορα Τόμας στο εσωτερικό του ναού, διακρίνονται για την αυστηρή γεωμετρική ισορροπία τους. Οι οριζόντιες και κάθετες γραμμές των τοίχων, οι καμπύλες των τόξων της εκκλησίας, και οι γραμμές τις προοπτικής σχηματίζουν έναν κόσμο που έχει εδραιώσει την παρουσία του και έχει φτάσει σε μια στατική ισορροπία– σχεδόν νεκρική ακινησία. Η μορφή του Τόμας εμφανίζεται σχεδόν πάντα τοποθετημένη στο κέντρο αυτού του χώρου: Ο άνθρωπος πρέπει να προσαρμοστεί μέσα σε έναν ακίνητο, μουντό, στεγνό από κάθε συναίσθημα κόσμο.

koinonountes 1 800

 Η χρήση του ευρυγώνιου φακού –κυρίως στην αρχή της ταινίας- τεντώνει τις γραμμές τις προοπτικής και δίνει την οπτική αίσθηση της σμίκρυνσης των ανθρώπινων μορφών που στέκονται στο βάθος του χώρου. Ο Άνθρωπος κινδυνεύει να χαθεί μέσα σε έναν κόσμο χωρίς Θεό. Εκτός αν..

 Το φως αλλάζει δραματικά στην διάρκεια της ταινίας. Ειδικά στην πλέον κρίσιμη σκηνή, όπου ο πάστορας στέκεται μπροστά στο παράθυρο, μονολογώντας «Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες» το φως αυξάνει την έντασή του σαρωτικά. Σε συνδυασμό με τα πολύ κοντινά πλάνα, αυτό που βλέπουμε είναι το πρόσωπo του πάστορα να επιπλέει μέσα σε μια παράξενη όσο και προκλητική λευκότητα. Το φως αναδεικνύει πόσο κρίσιμη είναι η στιγμή της μεγάλης απόφασης για τον Τόμας.

koinonountes 2                                              koinonountes 4     koinonountes 3

 Στην τελευταία σκηνή της ταινίας, δύο στοιχεία αφήνουν ανοικτό ένα παράθυρο ελπίδας. Το πρώτο είναι ο τρόπος που ο Μπέργκμαν κοιτάζει τα πρόσωπα του Τόμας και της Μαρτα, όταν οι δύο τους βρίσκονται μέσα στον ναό και προσεύχονται.Τα δύο πρόσωπα παρουσιάζουν μια σχέση συμπληρωματικότητας και αληλλοεξάρτησης: βλέπουμε και τα δύο πρόσωπα σε κοντινό, από την ίδια γωνία και την ίδια απόσταση. Και τα δύο είναι στραμμένα προς την ίδια κατεύθυνση. H στάση του σώματος και του προσώπου είναι ίδια. Το ένα πρόσωπο βρίσκεται βυθισμένο στο σκοτάδι και το άλλο στο φως.

koinonountes 5

 Ο Μπεργκμαν συνδέει του δύο χαρακτήρες με αυτή την «γραφιστική σύζευξη» και έτσι καθιστά φανερό ότι η μόνη λύτρωση είναι να στρέψουν τα πρόσωπά τους ο ένας στον άλλον. Η αγάπη μόνο μπορεί να τους σώσει.
Το δεύτερο στοιχείο έρχεται στο τελευταίο πλάνο, όπου ο Τόμας συνεχίζει το κήρυγμα του μέσα στην άδεια εκκλησία. Αλλά αυτή τη φορά –σε αντίθεση με την εναρκτήρια σκηνή- είναι στραμμένος προς το μέρος του ναού όπου κάθονται οι άνθρωποι-πιστοί και όχι με την πλάτη προς αυτούς. Το εσωτερικό της εκκλησία καδράρεται από πλάγια θέση. Η gγεωμετρική ισορροπία και ακινησία έχει χαθεί. Ο άνθρωπος καλείται να χτίσει έναν νέο κόσμο, όπου επίκεντρο θα είναι ο ίδιος. Όχι κάποιος σιωπηλός και απρόσιτος Θεός.

Σχετικά με τον Αρθρογράφο

Γιώργος Παυλίδης

Γιώργος Παυλίδης

O Γιώργος Παυλίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε πρώτα μηχανολογία, έπειτα ακολούθησαν σπουδές Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής και μεταπτυχιακό στην Φιλοσοφία και την Αισθητική του Κινηματογράφου. Τέλος, έκανε ένα πέρασμα από την κινηματογραφική σχολή του Lodz, στην Πολωνία, όπου παρακολούθησε εργαστήρια σκηνοθεσίας, φωτογραφίας και animation. Έχ...

Περισσότερα Άρθρα από τον ίδιο Αρθρογράφο

Δημοσκόπηση

Με ποιον τρόπο ανταλλάσετε ευχές τις εορτές;

 

Ημερολόγιο Άρθρων

Μάρτιος 2017
Δε Τρ Τε Πε Πα Σα Κυ
27 28 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2
Τετάρτη, 29 Μαρ. 2017 - 17:16:32
 

Newsletter

ΑρχικήΚινηματογράφοςMovies to RememberΟι κοινωνούντες (1963), Ingmar Bergman Top of Page