Ηλέκτρες του κόσμου και της διπλανής πόρτας (μέρος α΄)

την συνέντευξη πήρε η PassA CAgllA

 

Το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης παρουσιάζει από τις 28 Απριλίου μέχρι και τις 13 Μαΐου την έκθεση Ηλέκτρες του Κόσμου, που αποτελείται από 26 πρωτότυπες ιστορίες κόμικς εμπνευσμένες από τα θέματα του μύθου της τραγικής ηρωίδας (εκδίκηση, βία, απόδοση της δικαιοσύνης) και τα εντάσσουν στο σήμερα.

Στην έκθεση συμμετέχουν οι:

Ρενέ Αγγελίδου (Fokshee), Νίκος Αγάθος, Δήμητρα Αδαμοπούλου, Ιάκωβος Βάης, Θωμάς Βαλιανάτος – Ιώ Αρματά, Μελινα Βλάχου, BLEΣΣΕD – Λίδα Ζαχοπούλου, Γιάννης Γαλαίος, Dimitri Chevet, Γεωργία Καλογεροπούλου, Βάλια Καπάδαη, Θανάσης Καραμπάλιος, Θωμάς Κεφαλάς, Nίκος Κουρκουτάς, Kristanz, Χρύσα Λαμπρακοπούλου, Γιώργος Μικάλεφ, Μάριος Μπόρας, Nanco, No Budget Epics, Κάλλη Ντολτσέτη, Παύλος Παυλίδης, Δημήτρης Παπούλιας, Αγγελική Σαλαμαλίκη, Ελευθερία Σαρρή, Δημήτρης Τρακόσας – Αφροδίτη Ρίζου, Νίκος Τσουκνίδας - Μαρία Καραζάνου.

Μιλήσαμε με κάποιους από τους δημιουργούς και, αυτή την εβδομάδα, τμηματικά, θα παραθέτουμε τις πολύ ενδιαφέρουσες σκέψεις και προβληματισμούς τους που δίνουν τροφή για σκέψη.


ilektres2-1150.jpgΜια Ερινύα γεννιέται

 


Κατά πόσο η Ηλέκτρα σας δικαιολογεί τον εαυτό της που μπαίνει στη θέση μιας Ερινύας αποδίδοντας δικαιοσύνη και κατά πόσο μπορεί να ζήσει με καθαρή τη συνείδηση της στη σκέψη ότι και η ίδια διαπράττει ένα ειδεχθές έγκλημα;


Nanco Η διατύπωση αν και δεκτή και ίσως και σωστή δεν παύει να είναι η οπτική ενός τρίτου στο δράμα κάποιου αλλού. Tην ηρωίδα η οποία βιώνει η ίδια το δράμα της δεν την απασχολούν έννοιες όπως η δικαιοσύνη. Στο φόνο δεν βλέπει κανένα ειδεχθές έγκλημα, πάρα μόνο λύτρωση. Τη λύτρωση Της. Εμάς τώρα σαν κοινωνία και σαν τρίτους θα έπρεπε να μας απασχολεί πως θα καταφέρει η ίδια να συνεχίσει τη ζωή της και να επανέλθει όσο το δυνατόν μετά τα όσα εφιαλτικά βίωσε και την όλη κακοποίηση που υπέστη.

                                               ilektres3

 

 

 

 

 

 

 Θωμάς Κεφαλάς Η δράση της Ηλέκτρας της ιστορίας πυροδοτείται από το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται.. Επιλέγει να αντιδράσει όχι βάση οργανωμένου σχεδίου αλλά αντανακλαστικά, γνωρίζοντας ότι ίσως εκείνη τη στιγμή η ζωή της να εξαρτάται από αυτό. Το αν θα ζήσει με καθαρή τη συνείδηση της μετά από αυτό, δεν είμαι σε θέση να το γνωρίζω ή να το κρίνω, αλλά θεωρώ ότι οποιοδήποτε άτομο έχει φτάσει στο να βιώσει ένα τόσο ακραίο γεγονός, θα προτιμούσε να είχε υπάρξει μια διαφορετική λύση νωρίτερα.

 

 ilektres4 1150Γιάννης Γαλέος Η δική μου εκδοχή της Ηλέκτρας έχει πάρει την απόφαση χωρίς να έχει σκεφτεί τις συνέπειες που θα ακολουθήσουν για την ίδια. "Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα" όπως λέμε και χωρίς να τη νοιάζει αν θα μεταμορφωθεί και αυτή στο ίδιο "τέρας" που κυνηγούσε όλον αυτόν τον καιρό που διαδραματίζεται η ιστορία.

 

 

 

 

 

Νίκος Αγάθος Η ηρωίδα του κόμικς μου με τίτλο «Αίμα Στο Αίμα», μοιάζει με ένα άγριο θηρίο που βρίσκεται σε ένα επικίνδυνο μονοπάτι βίας και εξτρεμισμού. Εξιλεώνεται και γαληνεύει την οργή της διαπράττοντας ένα φρικτό έγκλημα -μητροκτονία- με σκοπό την εκδίκηση, τη δικαιοσύνη, τη λύτρωση και το τέλος της ντροπής για τον φόνο του πατέρα της (από την μητέρα της). Αποφασίζει να ολοκληρώσει όλο το δράμα που βιώνει, με τον πιο τραγικό τρόπο -δίνοντας τέλος στη ζωή της-, και αυτό έχει διττή εξήγηση στο σενάριό μου:
Απ’ τη μια είναι μια σκέψη και μια πράξη, που θα την γλίτωναν από τον εφιαλτικό χορό των Ερινύων καθαρίζοντας τη συνείδησή της από τις τύψεις, επειδή ακριβώς «...δεν βλέπω να λυπούνται οι πεθαμένοι...», όπως λέει η ίδια πριν το τραγικό φινάλε, απ’ την άλλη όμως, ίσως είναι και ένας λόγος για να συνεχίσει να την τιμωρεί και να την εκδικείται αιωνίως μέσα από τον κοινό τάφο που θα μοιραστούν -όπως αναφέρει η ηρωίδα μου- σε κείνο τον σκοτεινό κόσμο του θανάτου, που δεν έχει γυρισμό.


Κάλλη Ντολτσέτη Η νεαρή Ηλέκτρα της "δικής μου¨" ιστορίας, θεωρεί τον εαυτό της υπαίτιο για το έγκλημα που συνέβη, διότι θεωρεί πως οι δικές της ιδέες και απόψεις ήταν αυτές που οδήγησαν τον αδερφό της Ορέστη να διαπράξει το έγκλημα.
Δεν πιστεύω πως δικαιολογεί στον εαυτό της τις πράξεις και τις σκέψεις που οδήγησαν στον φόνο της μητέρας και του πατριού της. Εκφράζει μάλιστα λύπη για τον τρόπο που εξελίχθηκαν τα γεγονότα, μιας που από την δική της ματιά, εξαιτίας της, διαιωνίστηκε ο κύκλος πόνου και βίας που ξεκίνησε από τις πράξεις του πατέρα της απέναντι στην αδερφή της.

                                                         ilektres5

  Τι έχει τροφοδοτήσει την οργή της Ηλέκτρας σας απέναντι σε μια άλλη γυναίκα;

 

 

Δήμητρα Αδαμοπούλου Η Ηλέκτρα της ιστορίας μου είναι μια γυναίκα που από τότε που γεννήθηκε καταπιέζεται σε μια πατριαρχική κοινωνία και έμαθε ότι ο μόνος τρόπος για να επιβιώσει είναι να ανταγωνιστεί τις άλλες γυναίκες. Χωρίς να έχει τη δύναμη να αποτινάξει το ζυγό, ή να κατανοήσει αυτό που της συμβαίνει και να βρει σύμμαχο στην άλλη γυναίκα, επαφίεται στα όπλα που της έδωσε η φύση, το μακιγιάζ, τα ρούχα, όχι γιατί της αρέσουν, αλλά για να διατηρήσει μια θέση δίπλα στον άντρα, ελπίζοντας ότι θα είναι η ευνοούμενη του. Όταν αισθάνεται όταν αισθάνεται ότι χάνει τον άντρα αυτόν, στρέφεται ενάντια στην γυναίκα που θεωρεί αντίπαλο.

 

ilektres7 1150
                                            Θύτες και θύματα

Κατά πόσο υπάρχει το ενδεχόμενο η κάθε Ηλέκτρα θύμα να μετατραπεί σε Ηλέκτρα θύτη;


BLESSED
Καλλίδα Ζαχοπούλου Πιστεύουμε ότι οι λέξεις θύμα και θύτης, μερικές φορές είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Γεννιέται κάποιος με την επιθυμία να βλάψει; Γεννιέται κάποιος με την επιθυμία να κακοποιηθεί; Και οι δύο αυτοί ρόλοι είναι ως επί το πλείστον κοινωνικά κατασκευασμένοι, γι΄αυτό το θύμα μπορεί εύκολα να γίνει θύτης και το αντίθετο (ακόμη και θύτης προς τον ίδιο του τον εαυτό). Τι γίνεται όμως όταν στη θέση του θύτη μπαίνει μια ολόκληρη κοινωνία; Ποια είναι η θέση του θύματος σε αυτή την περίπτωση; Έχει άδικο να μετατρέπεται κι εκείνο σε θύτη για αυτοπροστασία; Αυτό όμως είναι μια άλλη ερώτηση…


Θωμάς Βαλιανάτος Για το θύμα είναι δύο οι δρόμοι της ενηλικίωσή του. Του θύτη και του θύματος. Το να μεταμορφωθεί το θύμα σε θύτη συντρέχουν διάφοροι ψυχολογικοί και κοινωνικοί λόγοι. Για παράδειγμα η εκδίκηση, η άρνηση του εαυτού και ο σύγχρονος βίαιος τρόπος ζωής του δυτικού πολιτισμού. Όταν κατανοηθούν, επεξεργαστούν οι παραπάνω λόγοι ο κύκλος της βίας σταματάει. Είναι ευθύνη της κοινωνίας, του κράτους δίκαιου, του δικού μας πολιτισμού να κλείσει αυτός ο κύκλος.

 

                                            ilektres6 1150Λέξεις και φράσεις κλειδιά

Με ποιο τρόπο θα μπορούσαν τα ΜΜΕ, πέρα από την απλή ενημέρωση ή τη χειραγωγική παρουσίαση γεγονότων, να αντιπαραθέσουν και μια πρόταση ενδυνάμωσης των θυμάτων ή των εν δυνάμει θυμάτων;

Ελευθερία Σαρρή Το μόνο που μπορώ να σκεφτώ χωρίς να ακουστεί εντελώς ουτοπικό, είναι να δημιουργηθεί στα ΜΜΕ ένα πιο ασφαλές περιβάλλον για τα θύματα. Να σταματήσουν οι φράσεις που εξηγούν με ποιο τρόπο μπορεί να προκάλεσε το θύμα. Μια καλή ιδέα επίσης θα ήταν να χρησιμοποιηθεί επιτέλους ο όρος "γυναικοκτονία", πράγματα δηλαδή αυτονόητα. Αλλά επιστρέφοντας πίσω στο ασφαλές περιβάλλον, φέτος είδαμε κάποια μικρή εξέλιξη αναφορικά με αυτό το κομμάτι, από εκπομπές που διεκδίκησαν αυτό το χώρο για να μοιραστούν τα θύματα την ιστορία τους και ευελπιστώ να ενισχυθεί αυτή η στάση περισσότερο στο μέλλον.


                                                                      

                                           ilektres8 1150Φυγή

 

 

 

 

 

 

 

Πώς θα μπορούσε η Ηλέκτρα που επιλέγει να σταματήσει το φαύλο κύκλο του αίματος και της εκδίκησης να βρει δικαίωση ή/και να αποδώσει δικαιοσύνη;

No budget epics Στον κόσμο στον οποίο η Ηλέκτρα βρίσκει τον εαυτό της παγιδευμένο, η έννοια τη δικαιοσύνης έχει χάσει το νόημα της. Η Ηλέκτρα συντρίβεται ανάμεσα στην "δικαιοσύνη" της Κλυταιμνήστρας, μιας γυναίκας που έχει χάσει ήδη 2 παιδιά από τις πράξεις του άντρα της και τον δολοφονεί, και την "δικαιοσύνη" του Αγαμέμνονα, που πριν δολοφονηθεί είχε αρκετό αίμα στα χέρια του ο ίδιος. Οπότε, η μόνη ολοκληρωμένη έννοια δικαιοσύνης για αυτή, είναι απέναντι στον εαυτό της και την αποδίδει με την φυγή της.

Kristanz Η Ηλέκτρα, και στη δικιά μου ιστορία, δεν διαπράττει κάποιο έγκλημα. Αντιθέτως, βοηθάει τον αδερφό της να βρει μια καλύτερη ζωή φυγαδεύοντάς τον σε μια παιδική στέγη. Τον προφυλάσσει έτσι από την κακοποίηση των γονιών τους, χωρίς να θεωρεί ότι τους στερεί την παρουσία του. Αυτό έχει κόστος στη δική της ευτυχία. Σίγουρα νιώθει λύπη που αναγκάστηκε να τον αποχωριστεί, ακόμα και εάν ήταν η σωστή επιλογή. Κατά κάποιο τρόπο, δικαιώνεται από το αποτέλεσμα της επιλογής της να προστατευθεί και να σωθεί ο αδερφός της.

Νίκος Τσουκνίδας – Μαρία Καραζάνου Η Ηλέκτρα της ιστορίας μας βρίσκεται κάπως νωρίτερα στο μύθο σε ένα σημείο που ο Αγαμέμνονας δεν έχει δολοφονηθεί και δεν έχει πράξει εναντίον του η Κλυταιμνήστρα και ο Αίγισθος ακόμα. Επιλέξαμε αυτή τη στιγμή γιατί η Ηλέκτρα έχει την ευκαιρία να διαφύγει από την τοξική κατάσταση στην οποία βρίσκεται η οικογένειά της. Ο μόνος τρόπος που προσπαθεί να δράσει είναι να παρακινήσει τον αδερφό της τον Ορέστη να κάνει κάτι. Ουσιαστικά η Ηλέκτρα της ιστορίας μας δεν ψάχνει για δικαιοσύνη, αλλά για συμπαράσταση (επίκληση προς Ορέστη) και για αγάπη (αγκαλιά προς Αγαμέμνονα, πατέρα της) και τελικά τα βρίσκει μόνο μετά την έξοδο από τον φαύλο κύκλο και μέσω της απόστασης. Τα 118 χιλιόμετρα, που είναι και ο τίτλος μας, είναι αυτή η απόσταση στην οποία η Ηλέκτρα βρίσκει την αδερφή της Ιφιγένεια. Εκεί ξεκινάει ουσιαστικά ξανά η σχέση τους, μια σχέση συμπαράστασης και αγάπης. Αυτή είναι η δικαίωση της ιστορία μας.

 

ilektres9 1150

 

 

 

 

 


Aπό πού αντλεί δύναμη και σε τι ελπίζει από δω και μπρος η Ηλέκτρα σας;


Nanco
Μπορεί άραγε να ξέρει κάνεις άμα δεν έχει βιώσει κάτι παρόμοιο; Δεν είμαι και τόσο σίγουρος. Δεν ξέρω από που την αντλεί όλη αυτή την δύναμη. Ξέρω όμως πως τέτοιες περιπτώσεις αποτελούν παράδειγμα δύναμης και για άλλα θύματα κακοποιητικών συμπεριφορών και εκμετάλλευσης.


Κάλλη Ντολτσέτη Η δύναμη της προέρχεται από την αγάπη που έχει για τον αδερφό της και την επιθυμία της να μείνει κοντά του και να τον στηρίξει για να αντιμετωπίσουν μαζί αυτό το τραυματικό γεγονός. Η ενότητα, η αλληλοκατανόηση η υπομονή και η στήριξη είναι αναγκαία για να ξεπεράσει μια κρίση και αυτό θα προσφέρουν τα αδέρφια της ιστορίας μας το ένα στο άλλο. Η ελπίδα της Ηλέκτρας είναι η τελική της απελευθέρωση από την οικογενειακή "κατάρα" της βίας και η αντιμετώπιση των τύψεων και των ενοχών που συνοδεύουν το έγκλημα που διεπράχθη.


Kristanz Και η δική μου Ηλέκτρα αντλεί τη δύναμή της από την αγάπη και τις αναμνήσεις που έχει κρατήσει από τον αδερφό της. Στην πορεία της δεν χωράει η εκδίκηση και δεν της ταιριάζει. Μετά την επανασύνδεσή της μαζί του, μπορεί να πάρει και η ίδια κουράγιο να αναζητήσει μια καλύτερη ζωή, αντλώντας δύναμη από την αγάπη του κι από την ύπαρξη του αγαπημένου προσώπου δίπλα της. Είναι σίγουρη ότι και ο Ορέστης θα κάνει ό,τι μπορεί για να τη βοηθήσει, όπως έκανε και εκείνη χρόνια πριν.


                                                                         ilektres9a

 

 

 

 Ο δρόμος προς μια εσωτερική ισορροπία

 

 

 

Κατά τη γνώμη σας, πώς ένα άτομο που υφίσταται ψυχολογική, συναισθηματική ή ακόμα και σωματική κακοποίηση, οποιαδήποτε στιγμή στη ζωή του, είτε στην παιδική του ηλικία ή γιατί επέλεξε να μην ακολουθήσει τα αποδεκτά στερεότυπα της κοινωνίας του, θα καταφέρει πάψει να τρώει τα ίδια του τα σωθικά και να αυτοτιμωρείται; Πώς θα νιώσει εμπιστοσύνη, πρώτα στον εαυτό του και κατόπιν στην κοινωνία που δεν το προστάτεψε;

Θωμάς Βαλιανάτος – Ιώ Αρματά Ζούμε σε περιβάλλοντα βίας. Δεχόμαστε βία και παράγουμε βία στις καθημερινές μας σχέσεις. Η Βία, είναι μια συνθήκη αναπόφευκτη και τόσο ισχυρή, ακριβώς επειδή συνδέεται με το βαθύτερο ένστικτο της επιβίωσης. Είναι σημαντικό να καταφέρει ο καθένας από εμάς να δει αρχικά τον εαυτό του ως θύτη μέσα από τους κοινωνικούς ρόλους που εκπροσωπεί και να αναλάβει την ατομική του ευθύνη. Άλλο τόσο σημαντικό είναι να αφουγκράζεται, να παρατηρεί και να δρα ενάντια σε κάθε μορφή βίας. Άλλωστε άνθρωπος αυτό είναι, μια συνειδητότητα διαρκώς επαυξάνουσα και δονούσα.
Δεν φτάσαμε τυχαία να δολοφονούμε έναν άνθρωπο, εμείς οι ιδιοκτήτες, όργανα της τάξης και θεατές. Και δεν είναι ο Ζακ που λατρέψαμε, το πρόσωπο στο κέντρο μιας λίμνης αίματος. Είναι τα μικρότερα εγκλήματα που διαπράξαμε ως κοινωνία, πριν περάσουμε ως συνένοχοι την κόκκινη γραμμή. Από την άλλη το άτομο που δέχεται τη βία, είναι πολύ δύσκολο να πάψει να αυτοτιμωρείται και να αυτοκαταστρέφεται. Είναι ένας δρόμος δύσκολος, μακρύς και καθ’ όλα άδικος.
Η βία σκάβει την προσωπικότητα του ατόμου και η εξουσία τρέφεται από την ταυτότητα του. Ευτυχώς σήμερα διαθέτουμε σύγχρονα εργαλεία που μπορούν και συσπειρώσουν ευάλωτες ομάδες ή με κοινά ενδιαφέροντα και αυτή η αίσθηση του συνόλου και της επαφής δίνει την αίσθηση του φυσιολογικού που όλοι έχουμε ανάγκη. Είναι σημαντικό οι άνθρωποι από την ευάλωτή τους θέση να συσπειρώνονται σε ομάδες, να μιλούν, να διεκδικούν και να ανακαλύπτουν την ταυτότητά τους. Αυτή η επαφή με το σύνολο, είναι μεγάλο βάλσαμο για την ανθρώπινη ύπαρξη που έχει ανάγκη να αισθάνεται.


BLESSED – Καλλίδα Ζαχοπούλου Πρόκειται για μια χρονοβόρα και επίπονη διαδικασία που κατά πάσα πιθανότητα θα διαρκέσει εφ’όρου ζωής, όπως και οι περισσότερες διαδικασίες προσπάθειας εσωτερικής εξέλιξης. Δεν είμαστε ψυχολόγοι, αλλά πιστεύουμε ότι το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ένα άτομο για να ξεπεράσει τα τραύματά του, είναι να τα αναγνωρίσει. Χωρίς την αποδοχή είναι δύσκολο να περάσει στο δεύτερο βήμα που είναι η απενοχοποίηση. Το άτομο θα πρέπει να σταματήσει να αυτομαστιγώνεται για πράγματα που έγιναν εις βάρος του και δεν μπορεί να αλλάξει. Το σημαντικό είναι, ακόμη κι αν δεν καταφέρει να αλλάξει τον κόσμο, να καταφέρει να σταθεί στα πόδια του, να καταφέρει να φτάσει σε μια ολόδική του ισορροπία, που θα μοιάζει ακόμη πιο «νόστιμη» αφού δεν θα έχει πια τη γεύση των ίδιων του των σωθικών.

ilektres9b

Η έκθεση είναι μέρος της Πράξης: «ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΟΛΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΘΕΣΜΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ» του Θεσμού: «Αρχαίο Δράμα: Διεπιστημονικές και Δια-καλλιτεχνικές προσεγγίσεις»

Επιμέλεια: Καλλιόπη Λιαδή, Καλλιτεχνική Σύμβουλος του Προγράμματος.
Κείμενο καταλόγου: Αθηνά Εξάρχου, Δρ. ΙστορίαςΤέχνης
Ώρες λειτουργίας: καθημερινά και Σαββατοκύριακα 18:00-22:00 (έως τις 13 Μαίου)

Είσοδος Ελεύθερη

Περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα www.ancientdrama.gr 

 

Pin It