Συνέντευξη με τη συγγραφέα Ηλιάνα Βολονάκη

Ερ: Το βιβλίο σας: Στο μεθύσι των αγγέλων, είναι το όγδοο κατά σειρά και κατά κύριο λόγο, αληθινή ιστορία! Πως προέκυψε αυτό;

Όταν είχα γράψει το: Όταν πονάει μια ψυχή, σε μια παρουσίασή του, γνώρισα την ηρωίδα Χριστίνα και πιάσαμε συζήτηση. Μου πρότεινε να γράψω τη ζωή της, αλλά αλλάζοντας τα ονόματα. Η αλήθεια είναι πως θορυβήθηκα στην αρχή, βλέπετε είναι δύσκολο να παρουσιάσεις στο ευρύ κοινό, πολιτικά πιστεύω και πολιτικές εξελίξεις, κυρίως μιας εποχής, όπου η Ελλάδα, προσπαθεί να ορθοποδήσει από το πόλεμο του 1940.


Ερ: Η έκδοσή του, όμως, σας δικαίωσε!
Η αγάπη του κόσμου και η προσέγγιση όλων, με γοήτευσε! Είναι η μοναδική στιγμή, του συγγραφέα με τον αναγνώστη!


Ερ: Πως αντιδράσατε στις σκηνές που εξελισσόταν στις σελίδες του; Ας πούμε, στη σκηνή, όπου η κεντρική ηρωίδα, βλέπει το κράτος, να παίρνει το παιδί της και να το στέλνει στο κέντρο βρεφών.
Πιστέψτε με, έγραφα και έκλαιγα! Έβαζα τον εαυτό μου, στο πρόσωπο της Αρετώς και με έπιανε μελαγχολία! Έπρεπε, όμως, να γράψω τα ακριβή λόγια της κόρης της, μιας και ήθελε να μάθει ο κόσμος, τι σημαίνει, ζωή πίσω από κλειστές πόρτες! Η Αρετώ, θεώρησε σωστό, η κοπέλα της, να ζήσει ελεύθερη. Δεν είχε βέβαια ιδέα, τι σημαίνει: αναμορφωτήριο!


Ερ: Πέστε μας, λίγα λόγια για την εποχή της Ελλάδας, στις φυλακές Αβέρωφ!
Στα χρόνια της γερμανικής κατοχής, πολλοί Έλληνες, αντιστασιακοί όπως τους ονόμαζαν, φυλακίστηκαν εκεί. Συν αποτελώντας και το φονικό των αδελφοκτόνων Δεκεμβριανών το 1944. Στα μεταπολεμικά, μάλιστα, χρόνια, λειτουργούσε για ποινικούς και κυρίως πολιτικούς κρατούμενους. Ενώ λίγα χρόνια αργότερα, δημιουργήθηκε και μέσα του, νοσοκομείο.
Από το 1916 ένα μέρος των φυλακών μετατράπηκε σε φυλακή πολιτικών κρατουμένων. Εκεί φυλακίζονταν οι πολιτικοί αντίπαλοι του εκάστοτε κόμματος που βρισκόταν στην εξουσία. Εκείνη την περίοδο γίνονται επεκτάσεις και διαρρυθμίσεις για λόγους ασφαλείας.
Στη διάρκεια του Εμφυλίου στις φυλακές Αβέρωφ, το μεγαλύτερο ποσοστό των κρατούμενων γυναικών προερχόταν από την επαρχία. Ήταν κατά κανόνα αγρότισσες και συχνά αναλφάβητες ή με ελάχιστες γνώσεις Δημοτικού. Στην πλειονότητά τους επρόκειτο για γυναίκες που είχαν συλληφθεί γιατί είχαν συμπαρασταθεί στους άντρες τους ή στους συγγενείς τους ή γιατί συνεργάζονταν με οργανώσεις του ΚΚΕ. Μεταξύ των γυναικών υπήρχαν γυναίκες με παιδιά κάτω των 5 ετών, από τις οποίες, μερικές από αυτές, για κάποιο διάστημα τα είχαν μαζί τους. Οι εκτελέσεις των γυναικών άρχισαν τον Ιούλιο του 1946 και συνεχίστηκαν αδιάλειπτα μέχρι τη λήξη του εμφυλίου.

Ερ: Πότε διακόπηκε η λειτουργία της;
Αν δεν κάνω λάθος, το έτος 1971 και ναι, το 1972, γκρεμίστηκαν και πέρασαν στην ιστορία.


Ερ: Η ηρωίδα σας, η Αρετώ, βρέθηκε στις φυλακές, κατηγορούμενη για φόνο. Ενός αρχιμανδρίτη και βιαστή της κόρης της. Όχι για πολιτικές εξελίξεις, αν δεν κάνω λάθος.
Ακριβώς! Ο συγκεκριμένος Αρχιμανδρίτης, ήταν ένας από αυτούς, που την βοήθησε να φύγει στην Αθήνα, με πλαστά έγγραφα και να εργαστεί ως παραδουλεύτρα. Συνέπραξε σχέση μαζί του, θέλοντας να εκδικηθεί τον πατέρα της, για το κακό που διέπραξε στη μητέρα της. Οι άντρες, για αυτήν ήταν απλώς παιχνίδια και μηχανές. Θόλωσε, όταν είδε το παιδί της, με μελανιές και αίματα στα μπούτια. Έπρεπε να επέμβει, να λυτρωθεί για μια τιμωρία, της ψυχής, που της επέβαλε ο πατέρας της.


Ερ: Τον άνθρωπο που έπραξε γάμο, όμως, στο τέλος τον ερωτεύτηκε. Σωστά;
Ερωτεύτηκε τους τρόπους του, τη καλοσύνη του και την αγάπη που έδειχνε στο παιδί της! Δεν ένιωθε ερωτικά σκιρτήματα και εκτός αυτού, είχε έτοιμη μια πορεία για τα χρόνια που θα ζούσε με τη κόρη της! Είχε όνειρα, για αυτήν, ακόμα και όταν την έδωσε στο κέντρο βρεφών, στο πίσω μέρος του μυαλού της, είχε σκοπό, να την πάρει πίσω. Γινόντουσαν, πολλές εξεγέρσεις στις φυλακές, θέλοντας έτσι να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους και κάθε φορά, έπεφταν στο κενό.
Για αυτό άλλωστε, έγραψε εκείνο το ημερολόγιο, να το δώσει μετά θάνατον στη Χριστίνα. Παράδοξο; Μισητό; Τρελό; Είχε σκεφτεί, μέχρι και να την απαγάγει και να ζήσουν μαζί στο εξωτερικό. Αλλά, έμεινε απλώς: Σκέψη.


Ερ: Ποια τα συναισθήματα της κόρης, όταν αντίκρισε την Αρετώ;
Παγερά, αδιάφορα! Η Χριστίνα, έμαθε τη μητέρα της, μέσα από τις σελίδες του ημερολογίου. Όπως μου εξομολογήθηκε, για χρόνια, φοβόταν να το ανοίξει, μην τυχόν έρθει αντιμέτωπη με πληγές που δεν θα ήθελε να μάθει. Όταν, το ξεκίνησε όμως, ήταν αποφασισμένη. Είχε αφήσει τα παιδιά, στους γονείς του άνδρα της και για μια εβδομάδα, διάβαζε και έκλαιγε.
Τότε αγάπησε και έμαθε ποια πραγματικά ήταν η Αρετώ!


Ερ: Ποιος ο λόγος, που η Αρετώ, δεν ήθελε η κόρη της, να ζήσει μαζί της, στη φυλακή, όπως και άλλα παιδιά;
Όπως είναι γνωστό, αρχικά, μαζί με τις μανάδες, ζούσαν και περίπου ογδόντα παιδιά, βρεφικής και νηπιακής ηλικίας. Τουλάχιστον μέχρι να αλλάξει ο νόμος, όπου όλα τα παιδιά, μεταφέρθηκαν στο κέντρο βρεφών. Αλλά και στις περιπτώσεις που ο πατέρας, είχε σκοτωθεί, ή εκτελεστεί, ή ακόμα ήταν διωκόμενος. Όπως και στην περίπτωση, να μην υπάρχει κάποιος στενός συγγενής να το αναλάβει.
Η Αρετώ, λοιπόν, με πλήρη άγνοια, θεώρησε ότι σε εκείνο το μέρος, η Χριστίνα, θα ζούσε ευτυχισμένη!


volonaki 2Ερ: Ένα άλλο φλεγόμενο θέμα, το αναμορφωτήριο θηλέων της εποχής του 1900. Πως ήταν η ζωή, πίσω από τη κλειστή πόρτα;
Μαρτύριο! Ναι, το φωνάζω και αναρωτιέμαι, πως η τότε πολιτική ηγεσία, δεχόταν να συμβαίνει κάτι τέτοιο και δεν έβαζε φραγμό! Θα μιλήσω με τα λόγια της Χριστίνας και πιστέψτε με, είναι συγκινητική η στιγμή για εμένα!
Οι απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης, η άθλια σίτιση, η έλλειψη οξυγόνου, οι συχνές απαγορεύσεις, οι βιασμοί, τα προκλητικά λόγια και προνόμια λίγων! Απίστευτες εικόνες, αν σκεφτεί κανείς πως πολλοί γονείς, θεωρούσαν το αναμορφωτήριο, μόρφωση κανόνων και ηθικών αρχών. Αν για παράδειγμα, μια κοπέλα, δεν έστρωνε το κρεβάτι της, οι γονείς, είχαν δικαίωμα, να την "μορφώσουν", για να γίνει έτσι, σωστή σύζυγος.
Ακόμα και κορίτσια, με αντίθετο φύλλο, θεωρείτο: δαιμονισμένα και έπρεπε, να έρθουν σε ίσιο δρόμο. Βέβαια, υπήρχαν και πολλά προβλήματα υγείας, όπως φυματίωση, αιμόπτυση, λιποθυμίες από το ξύλο, τροφικές δηλητηριάσεις, ψυχολογικές διαταραχές και αυτοκτονίες.


Ερ: Πως θα χαρακτηρίζατε τη Χριστίνα;
Αγωνίστρια! Πολέμησε μια κόλαση, που δεν επέλεξε η ίδια, με ακατάβλητο φρόνημα και με αίσθημα αξιοπρέπειας. Για την ελευθερία, όχι μόνο τη δική της, αλλά και όλων των γυναικών. Μοιάζει, θα έλεγα, με την Αρετώ, μια φωτογραφία, ασπρόμαυρη, στις σελίδες του ημερολογίου, έδειχνε την ίδια ζωντάνια.
Η Χριστίνα, τα έχει βρει, πια, απόλυτα με τον εαυτό της! Ονειρεύεται, όπως και η μητέρα της, μια κοινωνία, δίχως στερήσεις, με ελευθερία και αξίες. Με δικαιοσύνη και ειρήνη, σε όποιο κόμμα και να πιστεύει ο καθένας μας. Χωρίς τιμωρημένες νύφες και γαμπρούς, έξω από το αναμορφωτήριο, διαλέγοντας, την γυναίκα που θα περάσουν μαζί τους, κάμποσα χρόνια, με γέλια και ξυλοδαρμό.


Ερ: Προτιμάτε το θέατρο, ή κινηματογράφο;
Θέατρο! Νιώθω ζωντανή στο σανίδι! Είναι η ανάσα και το μούδιασμα που μου προσφέρει η μυρωδιά του!


Ερ: Η ηθοποιία έχει λέτε, αμοιβαία σχέση με έναν συγγραφέα;
Φυσικά! Οι συγγραφείς, γινόμαστε ηθοποιοί στα βιβλία μας, διαλέγουμε να μπούμε σε αυτή τη θέση, εναρμονίζοντας πολλαπλούς ρόλους.


Ερ: Πιστεύετε ότι η συγγραφή, βοηθάει κάποιον να βγει από κατάθλιψη;
Ωραία ερώτηση! Οι ψυχολόγοι, λένε πως τον άνθρωπο που μιλάει για ότι τον ενοχλεί, μην τον φοβάσαι! Να λέει δηλαδή όσα πιστεύει και όταν νιώθει πόνο, δυσφορία, ή... Να το δηλώσει. Υπάρχουν, όμως, άνθρωποι, αλλά ακόμα και καταστάσεις, που σε κάνουν, να νιώθεις άβολα και αναζητάς μια διέξοδο. Για κάποιους, ο ψυχολόγος είναι η μόνη λύση. Από έρευνες μάλιστα, όταν γράφεις σαν βιβλίο, ή σε απλό ημερολόγιο, όσα σε βαραίνουν, αλλάζεις σαν άνθρωπος! Εντάξει, δεν αναφέρομαι, σε κατάθλιψη όπου είναι απαραίτητη η φαρμακευτική αγωγή!


Ερ: Τι είναι για εσάς, η κατάθλιψη; Μιας και το βιβλίο, συνδέεται άμεσα και με αυτό το θέμα!
Όλοι οι άνθρωποι, κατά χρόνια διαστήματα, περνούμε από διάφορες φάσεις. Μετά από χειρουργείο, από σόκ, κάποια μορφή ασθένειας και όχι μόνο! Είμαι, από τους ανθρώπους, που πιστεύουν πως η δύναμη είναι θέληση, αλλά, όταν η κατάσταση βρίσκεται στο απροχώρητο, καλό είναι να ζητηθεί η βοήθεια ενός ειδικού!
Ρωτήσατε για εμένα! Είμαι δυνατή, δεν κρύβω όμως, πως έχω ανασφάλειες, αλλά προσπαθώ μέσω της γραφής, να διώχνω τις σκέψεις μου και να ξεδιπλώνω τα χαρτιά μου.


Ερ: Δίπλα στις ευπαθείς ομάδες, σωστά;
Ακριβώς! Σε όσους έχουν ανάγκη από μια αγκαλιά και δυστυχώς, μερικοί δεν την ανοίγουν! Νομίζοντας, ότι γνωρίζουν το δικό τους: Αύριο!


Ερ: Κλείνοντας, μια τελευταία ερώτηση. Τι σημαίνει: Βιασμός, για τη Χριστίνα;
Στις συζητήσεις μας, φαινόταν καθαρά, η ψυχολογική μετάπτωση, όταν μου διηγούνταν τέτοιες περιπτώσεις. Απειλή, εσωτερική και εξόντωση, με κτηνώδης τρόπους. Ένα κουρέλι άσμα, όχι μόνο του σώματος, αλλά και της ψυχής. Φθάνοντας σε σημείο, ενός ομαδικού πανικού. Για αυτό και ονειρεύεται μια ήρεμη ζωή!


Ερ: Εσείς; Τι ονειρεύεστε;
Έναν διαφορετικό κόσμο, από αυτόν που ζούμε τώρα! Ηρεμία, γαλήνη, αγάπη!
Ερ: Σας ευχαριστούμε!
Σας ευχαριστώ πολύ και εγώ!

Pin It