Independent

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων

ΑρχικήΆρθραΣυνεντεύξειςΣυνέντευξη του Γιάννη Λεοντάρη, σκηνοθέτη της παράστασης "Η ΑΠΕΙΛΗ"

Συνέντευξη του Γιάννη Λεοντάρη, σκηνοθέτη της παράστασης "Η ΑΠΕΙΛΗ"

leontaris-900Στο Από Μηχανής Θέατρο θα παρουσιαστεί το βραβευμένο έργο της Άρτεμης Μουστακλίδου, «Η ΑΠΕΙΛΉ». Μιλήστε μας λίγο για το έργο. Τι πιστεύετε ήταν αυτό που το ξεχώρισε ώστε να του απονεμηθεί το Α’ Κρατικό Βραβείο Θεατρικού έργου από το Υπουργείο Πολιτισμού;

Η «Απειλή» της Άρτεμης Μουστακλίδου είναι ένα έργο «παγίδα» για τον θεατή. Ενώ όλα ξεκινούν σαν κωμωδία, προοδευτικά γίνονται όλο και πιο επικίνδυνα. Ένα ζευγάρι λούμπεν μικροαστών ζει σ’ένα ασφυκτικό διαμέρισμα βλέποντας ασταμάτητα τηλεόραση και κρυφακούγοντας τους γείτονες. Όταν διαπιστώσουν ότι οι νέοι τους γείτονες είναι αλλοδαποί μετανάστες, γίνονται έξαλλοι. Αρχίζουν να οπλοφορούν και να σχεδιάζουν τη φυσική εξόντωσή τους. Το μικρό διαμέρισμα μετατρέπεται σε τόπο ψυχικής διαταραχής, Η απειλή είναι οι ήχοι των άλλων και το ζευγάρι μετατρέπεται σε γελοίους και θλιβερούς υπερασπιστές ενός ανύπαρκτου οχυρού. Όταν ωστόσο οι θλιβεροί και γελοίοι άνθρωποι οπλοφορούν, γίνονται εξαιρετικά επικίνδυνοι. Φαινομενικά όσα συμβαίνουν σ’αυτό το ζευγάρι, δεν απειλούν κι εμάς, δεν απειλούν τον θεατή. Τι συμβαίνει όμως εάν το όπλο τους στραφεί και εναντίον μας; Ο εγκλεισμός στο μικροαστικό διαμέρισμα μπροστά στην τηλεόραση αποτελεί ρεαλιστικό γεγονός. Η κατανάλωση «σκουπιδιών» με μορφή σνακς, ως βασική καθημερινή τροφή, αποτελεί ρεαλιστικό γεγονός. Η αναγωγή του καθημερινού «τίποτα» σε σημαντικό γεγονός, αποτελεί ρεαλιστικό γεγονός. Η αίσθηση της απειλής από τον «ξένο», έστω κι αν αυτός είναι απλώς ένα μωρό, αποτελεί ρεαλιστικό γεγονός. Η «πραγματική ζωή» κουβαλά μαζί της τις πιο παράλογες και αντιφατικές συμπεριφορές και καταστάσεις. Η ζωή περιέχει μέσα της το θέατρο. Στην «Απειλή», το κωμικό εναλλάσσεται με την υπερβολή του ωμού ρεαλισμού κοιτάζοντας με το μικροσκόπιο τον φασισμό που μπορεί να κρύβεται μέσα σε ένα ζευγάρι παντόφλες ή σ’ενα πακέτο τσιπς, δηλαδή μέσα στην ακραία συνθήκη που επιβάλλει στον άνθρωπο ο λούμπεν μικροαστισμός της οικονομικής κρίσης. Η ξενοφοβία είναι αποτέλεσμα της αμάθειας, της φτώχειας και των φοβικών συνδρόμων. Η οικονομική κρίση δημιουργεί και τις τρεις αυτές συνθήκες. Το έργο της Άρτεμης Μουστακλίδου έχει συλλάβει αυτούς τους συσχετισμούς, αυτές τις υπόγειες διαδρομές, πηγαίνοντας στο βάθος των πραγμάτων και αποφεύγοντας τους διδακτισμούς και τις αυτονόητες «πολιτικές καταγγελίες». Εκεί ακριβώς βρίσκεται και η αξία του.

Η παράσταση έχει παρουσιαστεί σε πολλές πόλεις της Ελλάδας και στο Φεστιβάλ Avignon off στη Γαλλία. Μιλήστε μας για τις αντιδράσεις του κοινού και για την υποδοχή που του επιφύλαξαν οι Γάλλοι.

Φέτος η παράσταση συνεχίζει την πορεία της για δεύτερη χρονιά και θα παρουσιαστεί στο «Από Μηχανής Θέατρο». Ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2017 από την Κοζάνη ως παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ και ταξίδεψε σε πολλές ελληνικές πόλεις. Με τη βοήθεια της τότε καλλιτεχνικής διευθύντριας Ελένης Δημοπούλου αλλά και του νέου διευθυντή Λευτέρη Γιοβανίδη, επελέγη να συμμετάσχει στο φεστιβάλ Αβινιόν OFF φέτος το καλοκαίρι με 24 παραστάσεις. Η παράσταση φάνηκε να αποκαλύπτει στο κοινό του φεστιβάλ κρυφές πτυχές μιας χώρας που δυστυχώς αρέσκεται να «κρύβει κάτω από το χαλί» τις σκοτεινές πλευρές της (βλ. στρατόπεδο στη Μόρια) και επιμένει να εξάγει το φολκλόρ προσωπείο της. Αυτός ενδεχομένως – δηλαδή η αλήθεια του έργου και της παράστασης - ήταν και ο λόγος της απρόσμενα ενθουσιώδους υποδοχής που έτυχε η δουλειά μας στην Αβινιόν όπου, στον χαιρετισμό, οι θεατές κυριολεκτικά δεν άφηναν τους ηθοποιούς να φύγουν από τη σκηνή. Αυτό σημαίνει μάλλον ότι το κοινό δεν διαχωρίζεται με κριτήριο την γεωγραφική του προέλευση ή τον τόπο κατοικίας του. Δεν συμφωνώ καν με τον όρο «κοινό». Απευθυνόμαστε σε θεατές, σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη όσο κι εμείς, να σκεφτούν να συγκινηθούν, να γελάσουν. Είναι βεβαίως αλήθεια ότι υπάρχουν θεατές περισσότερο ή λιγότερο διαθέσιμοι. Αναζητούμε κατά προτίμηση τους πρώτους ώστε να μην αισθανόμαστε μόνοι.

Στο σκηνικό της παράστασης υπάρχει μία μοναδική ιδιαιτερότητα. 180 σωσίβια που τα παραχώρησε ο Δήμος της Μυτιλήνης και ανήκουν σε πρόσφυγες από τη Συρία. Πώς είναι να παίζει κάποιος με την ενέργεια όλων αυτών των ανθρώπων γύρω του?

Το πιο απροσδόκητο γεγονός της παράστασής μας είναι η σκηνογραφία της: ο Δήμος Μυτιλήνης παραχώρησε ειδικά για τις ανάγκες αυτής της παράστασης εκατόν ογδόντα σωσίβια που έφεραν μαζί τους πρόσφυγες από τη Συρία που τους τελευταίους μήνες πέρασαν τη θάλασσα για να σωθούν. Τα σωσίβια αυτά, ένα τεκμήριο της οδύνης του εξόριστου σώματος του «ξένου», μετατρέπονται σε τοίχους του διαμερίσματος του ζευγαριού, καθιστώντας τους στο τέλος της παράστασης σε ναυαγούς. Το ναυάγιο επομένως έχει συμβεί πρώτα μέσα μας, μέσα στα διαμερίσματά μας. Αυτό νομίζω είναι το πιο καθαρό μήνυμα της παράστασης

Υπάρχει η Απειλή... στις μέρες μας?

Φαινομενικά, όσα συμβαίνουν σ’αυτό το ζευγάρι, δεν απειλούν κι εμάς, δεν απειλούν τον θεατή. Ωστόσο, κάθε έργο, κάθε παράσταση είναι σαν ένα μήνυμα σε κλειστό μπουκάλι ριγμένο στη θάλασσα. Εμπεριέχει δηλαδή ένα «μυστικό» το οποίο καλείται ο θεατής να αξιοποιήσει με όποιο τρόπο νομίζει. Η παράσταση της «Απειλής» έχει στόχο να εκπλήξει τον θεατή, να τον μετακινήσει από τη βεβαιότητα ότι ο ίδιος δεν έχει καμία σχέση με συμπεριφορές βίας, ξενοφοβίας, μισαλλοδοξίας, υποτίμησης του άλλου. Η « Απειλή » επομένως είναι μέσα μας και έχει το πρόσωπο του φόβου. Όπου κατοικεί ο φόβος, κατοικεί και η βία.

Τι σημαίνει ο υπότιτλος του έργου «όταν ο φασισμός κρύβεται σ΄ενα πακέτο πατατάκια»?

Στην παράσταση μας διερευνάται η απόσταση του γελοίου από το επικίνδυνο, του κωμικού από το εγκληματικό, στις περιοχές των ανθρώπινων σχέσεων όπου το τίποτα γίνεται τεράστιο, και το ασήμαντο κραυγάζει. Ξενοφοβία και φασισμός πάνε μαζί. Φτώχεια και φασισμός επίσης. Οι φωλιές τους όμως ευδοκιμούν στα πιο απροσδόκητα μέρη. Σε ένα άδειο ψυγείο. Σε μία τηλεόραση που ξεχάστηκε ανοιχτή. Στο τίποτα των διαλόγων μέσα στα μικροαστικά μας "φρούρια". Σε έναν συζυγικό βιασμό. Στην υποψία. Στο ασήμαντο που φαίνεται τεράστιο. Στη γελοιότητα που οπλοφορεί. Ο Ουμπέρτο Έκο αναλύει αυτό που αποκαλεί "πρωτοφασισμο" αναφέροντας: "Στην εποχή μας, που οι παλιοί «προλετάριοι» είναι πλέον μικροαστοί (και τα λούμπεν στοιχεία είναι κατά κανόνα αποκλεισμένα από την πολιτική σκηνή), ο φασισμός του αύριο θα βρει το ακροατήριό του σ’ αυτή τη νέα πλειοψηφία. (...) Στους ανθρώπους που νιώθουν πως δεν έχουν πλέον ξεκάθαρη κοινωνική ταυτότητα, ο πρωτοφασισμός λέει πως το μοναδικό τους προνόμιο είναι το πιο κοινό, ότι έχουν γεννηθεί στην ίδια χώρα. Αυτή είναι και η απαρχή του εθνικισμού. Άλλωστε, το μοναδικό πράγμα που μπορεί να δώσει ταυτότητα στο έθνος είναι οι εχθροί του.»

Δημοσκόπηση

Πρέπει να επιτραπούν τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια;

 

Ημερολόγιο Άρθρων

Δεκέμβριος 2018
Δε Τρ Τε Πε Πα Σα Κυ
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6
Τετάρτη, 19 Δεκ. 2018 - 17:20:36
 

Newsletter

ΑρχικήΆρθραΣυνεντεύξειςΣυνέντευξη του Γιάννη Λεοντάρη, σκηνοθέτη της παράστασης "Η ΑΠΕΙΛΗ" Top of Page